Donald J. Trumpning inauguratsiya nutqi: siyosiy diskurs va tarjima strategiyalari

Аннотация

Mazkur maqolada Donald J. Trumpning 2025-yil 20-yanvarda aytgan inauguratsiya nutqi siyosiy diskurs va tarjimashunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi inauguratsiya nutqida qo‘llangan ritorik vositalar, ideologik birliklar, pragmatik mexanizmlar hamda ularni o‘zbek tiliga tarjima qilishda qo‘llanadigan strategiyalarni aniqlashdan iborat. Tadqiqot materiali sifatida Donald J. Trumpning ikkinchi inauguratsiyasi chog‘ida aytilgan rasmiy nutq matni olindi; mazkur matn Oq uy rasmiy saytida va The American Presidency Project arxivida e’lon qilingan. Nutqda “America First”, milliy suverenitet, xavfsizlik, davlat boshqaruvini tiklash, chegara nazorati, diniy–axloqiy birlik va “golden age” metaforasi asosiy semantik tayanch nuqtalar sifatida namoyon bo‘ladi. Rasmiy stenogrammada Trump “the golden age of America begins right now”, “I will, very simply, put America first”, “Our sovereignty will be reclaimed” kabi formulalarni markaziy siyosiy shior sifatida qo‘llaydi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, mazkur siyosiy nutqni o‘zbek tiliga adekvat tarjima qilishda sintaktik transformatsiyalar, leksik konkretizatsiya, grammatik moslashtirish, izohlovchi tarjima va emotsional–ekspressiv birliklarni funksional muvofiqlashtirish alohida ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, qisqa, zarbli va parallel qurilgan gaplarning tarjimasida nafaqat semantik mazmun, balki nutqning ritmik va pragmatik ta’sirini ham saqlab qolish zarur. Tadqiqot siyosiy diskurs tarjimasida pragmatik ekvivalentlik va stilistik adekvatlikning hal qiluvchi rol o‘ynashini tasdiqlaydi.